Fizyoterapistler Hakkında Emsal Bölge Adliye Mahkemesi Kararı: Sosyal Medya Paylaşımları Tek Başına Mahkumiyet İçin Yeterli Değildir

Son yıllarda fizyoterapistler hakkında özellikle 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’a  ve 3359 sayılı Kanun’a aykırılık iddiasıyla çok sayıda ceza soruşturması ve ceza davası açılmaktadır. Bu davaların önemli bir kısmında sosyal medya paylaşımları, iş yerinde bulunan ekipmanlar veya denetim tutanakları mahkûmiyet gerekçesi olarak değerlendirilmektedir. 3359 sayılı Kanun’a ilişkin detaylı yazımız makaleler kısmında yer almaktadır.

Ancak T.C. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi tarafından verilen yakın tarihli bir bozma kararı, bu tür dosyalarda yalnızca sosyal medya içerikleri ve iş yerinde bulunan malzemelerin mahkûmiyet için yeterli olmayacağını açıkça ortaya koymuştur.

Olayın Özeti

Müvekkilimiz hakkında sosyal medya hesaplarında kupa uygulaması ve fizik tedavi uygulamalarına ilişkin paylaşımlar bulunduğu ayrıca iş yerinde yapılan aramada kupaların ele geçirildiği gerekçesiyle 1219 sayılı Kanuna ve 3359 sayılı kanuna aykırılık suçundan dava açılmıştır.

İlk derece mahkemesi; “Somut olayda sanığın adresinde yapılan denetlemede, tespit edilen işyeri tabelası ve instagram çıktılarından, ele geçirilen 480 adet kupalardan, ruhsatı olmadığı halde sağlık hizmeti sunulduğu, tıbbi müdahalede bulunulduğu, sunulan instagram ekran görüntülerinde "Muhteşem Dokunuşlar ile Şifayı Bulalım, Manual Terapi ve Osteopati, Graston Tools Tekniği, kupa terapi, Terapatik Masaj, Tetik Nokta Uygulamaları, Nörolojik Rehabilitasyon, Siatic Sinir ve Priformis Gevşetme, Boyun Traksiyonu uygulama görselleri" gibi paylaşımlarla hekim yetkisinde yer alan tıbbi müdahalelerin tanımlamasının yapıldığı, hasta tedavi edildiği, hastalıkların iyileştirildiği, aynı paylaşımlarda tıbbi müdahalede kullanılan tıbbi cihaz ve yardımcı tıbbi malzemelerin mevcut olduğu,…sanık savunmaları, suçtan zarar gören kurumun ihbar evrakı, tutanaklar, instagram ekran görüntüleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından sanığın atılı suçları işlediği sonucuna varılmıştır.” Şeklinde gerekçelerle cezalandırma yoluna gitmiş ve sonuç olarak Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına (HAGB) karar vermiştir.

Karara karşı tarafımızca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi’nin Bozma Gerekçeleri

T.C. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi, ilk derece mahkemesinin kararını hukuka aykırı bularak bozmuştur.

Kararda özellikle şu hususlara dikkat çekilmiştir: Sosyal medya paylaşımlarının tek başına suçun işlendiğini göstermeyeceği, İş yerinde kullanılmamış kupaların bulunmasının mahkûmiyet için yeterli delil oluşturmayacağı, Sanığın gerçekten kupa uygulaması yapıp yapmadığının araştırılması gerektiği, Fizik tedavi işlemlerinin fiilen uygulanıp uygulanmadığının belirlenmesi gerektiği, Yapılan işlemlerin sağlık hizmeti niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi gerektiği, İşlemlerin mutlaka hekim tarafından yapılması gereken uygulamalar arasında bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği, Faaliyetlerin hasta tedavi etme amacı taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Özetle

Bölge Adliye Mahkemesi, bu araştırmalar yapılmadan mahkûmiyet hükmü kurulmasını eksik inceleme olarak değerlendirmiş ve yerel mahkeme kararını bozmuştur.

Kararın Önemi

Bu karar yalnızca somut dosya açısından değil, fizyoterapistler hakkında açılan benzer davalar bakımından da önemli ilkeler içermektedir. Her ne kadar mevcut kararda bozma üzerine beraat kararı verilmese de özellikle;

-       sosyal medya paylaşımlarının otomatik olarak suç delili sayılamayacağı,

-       iş yerinde ekipman bulunmasının tek başına suç oluşturmayacağı,

-       fiili uygulamanın ispat edilmesi gerektiği,

-       kapsamlı bilirkişi incelemesi yapılmadan hüküm kurulamayacağı, hususları Bölge Adliye Mahkemesi tarafından açık şekilde ortaya konulmuştur.

Fizyoterapistler Açısından Hukuki Değerlendirme

Son dönemde özellikle sosyal medya paylaşımları nedeniyle birçok fizyoterapist hakkında ceza soruşturmaları başlatılmaktadır. Ancak ceza hukukunun temel ilkelerinden biri olan şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince, suçun her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle ispat edilmesi gerekir.

Bir paylaşım yapılmış olması veya iş yerinde belirli ekipmanların bulunması tek başına kişinin hukuka aykırı sağlık hizmeti sunduğunu göstermeye yetmez. Öncelikle fiilen hangi işlemin yapıldığı, bu işlemin hangi amaçla gerçekleştirildiği, işlemin mevzuat karşısındaki hukuki niteliği ve ilgili sağlık meslek mensubunun yetki sınırları somut delillerle ortaya konulmalıdır. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi’nin bozma kararı da tam olarak bu yaklaşımı benimsemiş ve eksik araştırmaya dayalı mahkûmiyet kararının hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir.

Sonuç

Fizyoterapistler hakkında açılan ceza davaları, yalnızca sosyal medya paylaşımlarına veya iş yerinde bulunan ekipmanlara dayanılarak değerlendirilemez. Ceza yargılamasında maddi gerçeğin tüm yönleriyle araştırılması, bilirkişi incelemesi yapılması ve somut olayın bütün özelliklerinin değerlendirilmesi zorunludur. T.C. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi’nin bu bozma kararı, fizyoterapistler hakkında yürütülen benzer soruşturma ve kovuşturmalarda savunma hakkı ve adil yargılanma ilkesi bakımından önemli bir emsal niteliği taşımakla birlikte uygulamada da önemli değişikliklere öncülük edeceğini düşünmekteyiz.